Wordt SEPA Instant de doodsteek voor de 30-dagenbetalingstermijn?

Geld dat binnen 10 seconden op je rekening staat, technisch gezien, terwijl je factuur al drie weken in iemands goedkeuringsflow rondspookt. Dat is de paradox waar je als zelfstandig consultant midden in zit.

SEPA Instant is er. Betaaltermijnen nog niet.

Sinds eind 2024 zijn Europese banken verplicht SEPA Instant Credit Transfers aan te bieden aan al hun klanten, dankzij de EU-verordening die de Europese Raad in 2023 aannam. In theorie kan elke EUR-overboeking binnen de eurozone nu binnen 10 seconden worden afgehandeld, 24/7, 365 dagen per jaar, zonder meerkosten.

Dat is geen kleine stap. Reguliere SEPA-overboekingen duurden tot voor kort een werkdag of langer. Voor consultants die werken met $18.000 maandelijkse retainers bij Amerikaanse corporates of €12.000 projectfacturen bij Europese midcap-bedrijven, was de verwerkingstijd van de bank nooit het echte probleem. Het probleem was altijd de betaaltermijn zelf.

Techniek versus inkoopbeleid

Hier zit de kern van de kwestie: SEPA Instant lost een bankprobleem op, niet een bedrijfsprobleem. De reden dat grote opdrachtgevers NET 60 of zelfs NET 90 hanteren, heeft weinig te maken met hoe snel hun bank geld kan verplaatsen. Het gaat om werkkapitaalbeheer, interne goedkeuringscycli en de simpele machtsdynamiek tussen een groot bedrijf en een eenmanszaak.

Een CFO die cash op de balans wil houden, verandert zijn beleid niet omdat ING nu sneller overmaakt. De 30-dagenterm is geen technisch artefact. Het is een financieringsinstrument.

Waar SEPA Instant wél het verschil maakt

Toch is het beeld niet uitsluitend somber. Er zijn scenario's waar snelle settlement direct in jouw voordeel werkt als consultant.

Depositofacturen en startgelden. Stel je stuurt een factuur van €3.500 als startbetaling voor een nieuwe opdracht. In het verleden betekende "ik maak het vandaag over" in de praktijk nog twee werkdagen wachten. Met SEPA Instant staat het er letterlijk binnen minuten. Je start de opdracht, niet het wachten.

Kleinere, wendbare opdrachtgevers. Scale-ups, boutique-bedrijven en directeur-eigenaren werken niet met een driemaandelijkse AP-cyclus. Bij hen doet snelle infrastructuur er wél toe. Als jij een betaallink stuurt en zij direct kunnen betalen via SEPA Instant, verdwijnt de wrijving.

Gedeeltelijke betalingen bij mijlpalen. Grote retainers worden steeds vaker opgesplitst in mijlpaalbetalingen. Elk moment dat een mijlstaal wordt bereikt en goedgekeurd, kan de betaling direct volgen. Geen "ik boek het in de volgende cyclus."

Wat de regelgeving wel kan forceren

SEPA Instant an sich dwingt niemand om sneller te betalen. Maar het verschuift wel de argumenten in de discussie over betaaltermijnen.

De Europese Late Payment Directive wordt momenteel herzien. Een voorstel dat al circuleert, wil de maximale betaaltermijn voor B2B-transacties terugbrengen naar 30 dagen, met beperkte uitzonderingsmogelijkheden. Als dat voorstel wet wordt, en de infrastructuur voor instant payment is er al, dan vervalt het laatste technische excuus voor grote opdrachtgevers.

Reverse-charge VAT blijft een apart hoofdpijndossier. Als je als consultant vanuit Nederland factureert aan een Duits of Frans bedrijf, moet je de btw-plicht correct verleggen. Dat verandert niet door SEPA Instant. Wat wel verandert: als betalingen sneller binnenkomen, wil je zeker zijn dat je factuur juridisch correct is voordat het geld er al is. Reverse-charge VAT per factuur instellen in je facturatieprogramma is geen luxe, het is een vereiste.

De machtsvraag blijft bestaan

Uiteindelijk is de betaaltermijn een machtsvraag. Zolang grote opdrachtgevers weten dat jij de opdracht wilt, hebben ze de leverage om NET 60 te dicteren. SEPA Instant verandert dat niet. Wat het wél doet: het maakt duidelijk dat de vertraging een keuze is, geen technische noodzaak.

Dat geeft jou een argument. "De infrastructuur is er. Laten we NET 14 afspreken." Sommige opdrachtgevers zullen nee zeggen. Maar het gesprek starten kost niets.

Wat dit betekent voor jouw facturatiediscipline

De consultants die als eerste profiteren van snellere betalingsinfrastructuur zijn niet degenen die wachten tot de markt verandert. Het zijn degenen die hun eigen process op orde hebben.

Dat betekent: facturen die dezelfde dag als de mijlpaal de deur uit gaan, betaallinks die in twee klikken werken, herinneringen die automatisch versturen zodat jij niet de boeman speelt, en btw-vermeldingen die geen discussie uitlokken bij de financiële afdeling van je opdrachtgever.

SEPA Instant gaat de 30-dagenterm niet morgen afschaffen. Maar het legt wel bloot waar de echte vertraging zit. En dat is zelden de bank.